درسنامه آموزشی معماری داخلی فضاهای تجاری کلاس دوازدهم معماری داخلی
پودمان 5: ماکت سازی
واحد یادگیری 7: ماکتسازی
آیا تا به حال پی بردهاید
- چگونه میتوان با حداقل برش در مقوا و سایر مصالح ماکتسازی، انواع احجام هندسی را ساخت؟
- استفاده از ماکت چه کاربردهایی برای طراحان داخلی دارد؟
- از چه ابزارها و مصالحی برای ماکتسازی میتوان استفاده کرد؟
- مراحل ساخت انواع ماکتهای معماری داخلی با مصالح مختلف چگونه است؟
استاندارد عملکرد
پس از پایان این واحد یادگیری هنرجو قادر خواهد بود:
با استفاده از نقشه، ابزار، مصالح و به کارگیری اصول رایج ماکتسازی، ماکت احجام هندسی کاربردی یا تزیینی و ماکت فضاهای داخلی را با مقیاس مناسب و همساز با اهداف آموزشی بسازد.
مقدمه
بسیاری از ماکتها مجموعهای از ترکیب احجام ساده و اولیه هستند. بنابراین، شناخت چند وجهیها و تسلط بر هندسه و مشخصات آنها در کسب مهارت اولیه، فهم و ارائۀ شیوۀ ساخت ماکت بسیار مفید است.
بر این اساس در آغاز این پودمان به شناخت چند وجهیها میپردازیم.
تعریف چند وجهیها و انواع آن
بخشی از فضا که از همه طرف به صفحه محدود است شکلی پدید میآورد که به آن «چند وجهی» میگویند.
|
|
منشور
یک چندوجهی است که دو وجه آن هم نهشتاند و در دو صفحۀ موازی قرار میگیرند و وجوه دیگر آن، متوازیالاضلاع هستند.
اگر بالهای جانبی بر قاعدههای منشور عمود باشند، آن را یک «منشور قائم» و اگر بالهای جانبی بر قاعدهها عمود نباشند آن را «منشور مایل» مینامند. منشور را بر اساس شکل چندضلعی قاعدههای آن، نامگذاری میکنند. یک دسته از منشورها آنهایی هستند که قاعدههای آنها چندضلعی منتظماند.
هرم
یک چندوجهی است که همۀ وجوه آن به جز یک وجه، در یک رأس مشترکاند.
اگر قاعده یک هرم، چندضلعی منظم و پای ارتفاع آن بر مرکز قاعده منطبق باشد، هرم را «منتظم» مینامیم.
اجسام دورانی
احجامی که از دوران یک سطح حول یک محور ایجاد میشوند.
استوانه:
شکلی فضایی شبیه به منشور است که قاعدههای آن به جای چندضلعی، دو دایره همنهشت هستند.
|
|
مخروط:
شکلی فضایی شبیه به هرم است که قاعده آن به جای چندضلعی، دایره است.
کره:
مجموعه نقاطی از فضا است که از یک نقطه ثابت به نام مرکز به یک فاصله باشند، این فاصلۀ ثابت شعاع کره نامیده میشود.
برای ساخت هر یک از احجامی که در این بخش با آنها آشنا شدید به گسترده آنها نیاز دارید. در این قسمت گسترده برخی احجام ارائه میشود.
گستردۀ هرم شش وجهی
این هرم دارای یک قاعدۀ پنجضلعی و پنج وجه از مرکز رأس تا اضلاع قاعده است.
گستردۀ دوازده وجهی
این حجم فقط از دوازده عدد پنجضلعی منتظم تشکیل شده است که خود نیز از حجمهای اصلی در ساختن بسیاری احجام پیچیده میباشد.
گستردۀ چهار وجهی
این حجم، هرمی است که دارای قاعدۀ مثلثشکل میباشد.
گستردۀ منشور هفت وجهی
گستردۀ استوانه
گستردۀ شش وجهی (مکعب)
برخی از وسایل تزیینی و کاربردی که در زندگی روزمره استفاده میشوند، برگرفته از احجام هندسی هستند که به صورت حجمی واحد یا در ترکیب با هم شکل گرفتهاند.
|
|
|
|
|
|
|
|
فعالیت (صفحه 195 کتاب درسی)
با توجه به آنچه در این بخش فرا گرفتهاید، با استفاده از ابزار و مصالح مناسب، یک حجم کاربردی و تزیینی مانند گلدان، لوستر، جعبههای نورانی، جعبههای هدیه و... بسازید.
ماکتسازی معماری داخلی
ماکتهای سهبعدی، ابزاری تعیینکننده در روند طراحی معماری هستند؛ ابزاری به غایت تأثیرگذار در امر پژوهش و بررسی، خلق ایدهها، آزمون نظریهها و کشف راهکارهای مبتکرانهای که طراحان برای بیان اندیشه و ایدههای خود از آنها مدد میجویند.
اهداف ساخت ماکت
طراحان، استفادههای مختلفی از ماکتها میکنند. ماکتها روشی بسیار مؤثر در ارائۀ طرحها میباشند.
درک نقشههای فنی دوبعدی و سه بعدیسازی ذهنی آنها حتی برای متخصصین هم امری پیچیده است؛ به همین دلیل طراحان از ماکتها و نرمافزارهای سه بعدیسازی استفاده میکنند تا ایدههای خود را سریعتر منتقل کنند. به عبارتی ماکتها سریعترین ابزار انتقال اطلاعات یک پروژه به شمار میروند.
گاهی برای ساختمانهای تاریخی و بناهایی که امروزه وجود ندارند و نیز بناها و سایتهایی که به لحاظ وسعت در حدی هستند که امکان بازدید از آنها به سادگی مقدور نمیباشد، از ماکت استفاده میشود. در نگاه اول، ماکتها را با توجه به کاربرد و نقششان در طراحی و نیز دیدگاه مخاطبها و نحوۀ بیان آنها میتوان به دو دستۀ کلی «ماکتهای مطالعاتی» و «ماکتهای نهایی» طبقهبندی کرد.
انواع ماکتها
ماکتها به روشهای گوناگونی ساخته میشوند و نامهای مختلفی دارند. اسامی متداول ماکتها عبارت است از:
|
|
|
|
|
|
|
|
مقیاسهای ساخت ماکت
ماکتهای معماری از مقیاسهای بسیار کوچک تا مقیاس 1:1 ساخته میشوند. در ماکتسازی معمولاً مقیاس استانداردی تعریف نمیشود و مقیاس بنا به نیاز پروژه، خواست کارفرما و پیشنهاد ماکتساز تعیین میشود.
ابزار و مصالح ساخت ماکت
- کاغذ و مقوای هیپرو:
کاغذی یک رو بافت است که از ابعاد و رنگهای مختلف ساخته میشود و از آن برای نقاشی هنری استفاده میکنند. کاربرد دیگر مقوای هیپرو در ساخت اجسام است که با مرطوب کردن آن امکان شکلدهی میسر میشود.
- مقوای اسفنجی:
مواد یا فومهای اکوستیک اسفنجدار که در گرافیک و ماکتسازی مورد استفاده واقع میشوند، با تراکم و ضخامتهای متنوع، در بازار وجود دارند.
- مقوای ماکت:
مقوای ضخیم و ترد (غیر الاستیک) که معمولاً به رنگهای سفید، آبی، خاکستری و مشکی و در ابعاد $70 \times 50$، $70 \times 100$ سانتیمتر و... و با ضخامتهای مختلف در بازار موجود است که برای ساخت ماکتها و مدلها به کار میرود.
مقواهای دیگری به نامهای تجاری مختلفی نیز موجودند که کاربردهای متنوعی دارند و در رنگهای مختلف، با بافتی ظریف تولید میشوند و ضخامت آنها نیز متفاوت است. این مقواها تولیدکنندههای خاص دارند.
|
|
| ردیف | نام | مشخصات فنی | تصویر |
|---|---|---|---|
| 1 | قیچی | قیچی تیغه صاف برای برشهای مستقیم و قیچی تیغه منحنی برای برش کارهای ظریف و سطوح منحنی به کار میرود. |
|
| 2 | کاتر | برای برش کاغذ، وسیلۀ برش (کاتر) مخصوصی وجود دارد. از مزایای این وسیله آن است که پس از اتمام تیغۀ آن میتوان تیغۀ جدیدی جایگزین آن کرد. |
|
| 3 | خط کش فلزی | این خط کش برای برشهای مستقیم بسیار مناسب است؛ زیرا لبۀ آن، با وسایل برّنده آسیب نمیبیند. |
|
| 4 | صفحۀ زیر برش | برای صفحۀ زیر برش میتوان از صفحۀ پلاستیکی فشرده مخصوص یا از چوب، آلومینیوم و شیشه استفاده کرد. |
|
| 5 | چسب | از انواع چسبهای بیرنگی که زود خشک میشود میتوان استفاده کرد. در قسمتهایی که محل چسباندن دو سطح به یکدیگر دیده نمیشود، میتوان نوارچسب معمولی به کار برد. به طورکلی چسبهای غیر حلّال آبی برای این کار مناسب است. |
|
| 6 | کاتر (دستگاه برش) رومیزی | یکی دیگر از ابزارهایی است که در ماکتسازی کاربرد دارد. |
|
| 7 | مقوا | از انواع مقوا با ضخامتهای متنوع و رنگ دلخواه میتوان استفاده نمود. |
|
| 8 | وسایل جانبی | گونیا، خط کش مدرّج، مداد پاککن، پرگار، پرگار گردبر، مداد، سنباده با درجات زبری متفاوت و وسایل دیگری که در کارهای مقوایی و کاغذی، مورد نیاز است. |
- فوم:
فومها به دو صورت پلییورتان و پلاستو فوم (یونولیت) و به شکلهای ورقهای یا بلوکی در دسترساند و میتوان آنها را کندهکاری کرد، سوهان زد و به راحتی به شکلهای مختلف درآورد.
- استایروفوم:
نوعی ماده برای ساخت ماکت است که به شکل دو لایه مقوا در زیر و رو با لایهای فوم در وسط آن، در ضخامتهای مختلف از 3 میلیمتر به بالا ساخته و عرضه میشود. کار با آن ساده و راحت است.
- چوبپنبه:
علاوه بر فرم استوانهای، به شکل ورق نیز عرضه میشود و دارای ضخامتهای متفاوتی است. این ماده به راحتی بریده میشود و به شکلهای مختلف در میآید. صفحات چوبپنبه را به سبب نرمی میتوان به شکل منحنی ساخت و در قسمتهای مختلف ماکت نصب کرد. صفحات چوبپنبه با چسب چوب، چسب فوم وچسبهای تینری، به خوبی به هم میچسبند و بعضی از نمونههای آن دارای یک لایه چسب در یک رو میباشند.
- گل رس:
استفاده از گل رس از قدیم علاوه بر ساخت محصولات، در مدلسازی و ماکتسازی نیز مورد توجه بوده است. ولی از آنجا که لازم است این ماده تا پایان کار مرطوب نگه داشته شود، کار کردن با آن، با اشکال مواجه بوده است. به این سبب رفتهرفته به جای آب، در خاک رس از روغن استفاده شده که خشک نمیشود وکار با آن تمیز و راحتتر است.
- گچ:
ماکتهای گچی نسبت به سایر ماکتها سابقۀ بیشتری دارند؛ به همین دلیل ماکتسازان با این تکنیک آشنایی دارند. در گذشته ابتدا طرح را با گل میساختند و سپس از ماکت گلی، قالب گچی میگرفتند. معمولاً زمانی از ماکت گچی استفاده میشود که ساختن آن با مصالح دیگر، مشکل و یا غیرعملی باشد. گچ برای ساختن احجام بزرگ و ساده مناسب است. این ماده یکی از شکلپذیرترین و ارزانترین مواد است و برای ماکتی که در فضای بسته نگهداری میشود، بسیار مناسب است. این امتیازات، به علاوه کاربرد آسان و نیاز به وسایل اندک، آن را به مادهای مطلوب بدل کرده است.
- چوب:
چوب مادهای است که قدمت آن با سابقۀ زندگی بشر بر روی کرۀ خاکی برابری میکند. این مادۀ اولیه در اکثر نقاط دنیا یافت میشود. چوبها در برابر رطوبت و دمای مختلف تغییر حجم میدهند. چوبهای مقاوم معمولا سنگین هستند؛ از این رو، ماکت سنگین و غیرقابل حمل میشود و یا اینکه پیچیدگی پیدا میکند.
|
|
- قطعات فلزی:
استفاده از هر مادهای که ما را در رسیدن به فرم مورد نظر برای بهتر و واقعیتر نشان دادن ماکت یاری دهد، کاملا صحیح و بجاست. مواردی پیش میآید که اگر از صفحات، میلهها و قطعات فلزی در کار استفاده شود، هم جلوه نمایشی بهتری دارد و هم اینکه نوع اتصال، تا کردن و پرس کردن روی هم میتواند راحتتر، سریعتر و بهتر انجام پذیرد.
قطعات فلزی را میتوان با چسب، لحیم، اتصالات موقت و حتی با جوشهای مقاومتی (نقطه جوش)، جوش الکتریکی و جوش هوا گاز به هم متصل کرد و نتیجۀ مناسبی را از این کار به دست آورد.
- فایبرگلاس:
اگر ساخت ماکتهایی بادوام بالا مطلوب باشد که در عین حال ضد آب،مقاوم وسبک هم باشد (مثل برخی از ماکتهای توپوگرافی) بهترین راه، استفاده از فایبرگلاس است.
روش کار به این شکل است که ابتدا ماکت را با جنسی مثل خمیر میسازند. سپس از آن یک قالب گچی، پاپیه ماشه یا فایبرگلاس میگیرند و پس از اتمام کار، داخل قالب را چند لایۀ فایبرگلاس میزنند تا یک ماکت فایبرگلاسی به دست آید.
- پلی استر:
ممکن است بخواهیم قطعهای از ماکت را از جنس پلیاستر به روش ریختگی به دست آوریم. انجام چنین کاری ساده است. ابتدا قالب را که میتواند از جنس گل خشک شده، گچ، پاپیه ماشه، خمیر، لاستیک یا پلاستیک باشد، به ماده جداکننده آغشته میکنیم و سپس پلیاستر را به همراه مواد پرکننده و سختکننده درون قالب میریزیم. در این زمان، قالب پر شده و قطعهای توپر به دست میآید.
- پاپیه ماشه:
در ماکتسازی برای برخی از قسمتها میتوان از این شیوه استفاده نمود. پاپیه ماشه ترکیبی از خمیر کاغذ یا نوارهای روزنامه، سریشم یا چسبچوب است و برای اینکه قطعۀ موردنظر بادوامتر باشد سطوح پایانی آن را با انواعی از رزین و یا پشم شیشه و رزین پلیاستر میپوشانند.
روش دیگر ساخت پاپیه ماشه به این شکل است که کاغذ کاهی را داخل آب میریزیم، حرارت میدهیم و سپس آنها را تکهتکه میکنیم تا به قطعات ریزتری تقسیم شوند. چسب کاغذ دیواری را داخل آب میریزیم تا حل شود. کاغذها را با دست فشار داده، آب آنها را میگیریم و آنها را داخل چسب میریزیم تا آغشته به چسب شوند. سپس آنها را بیرون آورده و داخل قالب قرار میدهیم. جنس قالب میتواند از گچ، شیشه، چوب یا هر مادۀ دیگری باشد. سطح قالب باید با مادۀ جداکنندهای مثل وازلین یا مایع ظرفشویی آغشته شده باشد تا کاغذها به قالب نچسبند. پس از خشک شدن و شکلگیری نهایی، کار ساخته شده را بیرون آورده، در صورت نیاز سطح آن را بتونه میکنیم و پس از خشک شدن، سنباده میزنیم. سپس با رنگروغن یا رنگهای تینری و یا الکلی رنگآمیزی مینماییم.
ساخت ماکت با استفاده از روش پاپیه ماشه
فعالیت کارگاهی (صفحه 202 کتاب درسی)
| ردیف | نام | مشخصات فنی |
|---|---|---|
| 1 | ظرف یک بار مصرف | پلاستیکی |
| 2 | دستمال کاغذی | ترجیحاً از نوع نرم و بدون بافت به لحاظ کیفیت بخشی بیشتر به فرم قالب نهایی باشد. |
| 3 | آب | آب آشامیدنی |
| 4 | سریشم گیاهی | قابل تهیه از عطاریها |
| 5 | مواد روغنی جداکننده | از انواع کرمهای مرطوبکننده و ارزان قیمت یا وازلین میتوان استفاده نمود. |
|
|
|
|
- سیلیکون رابر:
مایعی سفیدرنگ به غلظت عسل است که از دو جزء تشکیل شده است. این ماده با یک خشککن (هاردنر) ترکیب شده و پس از گذشت چهار ساعت خشک میشود. از آن برای تهیه قالب استفاده میکنند.
- انواع اتصالات و چسبها در ماکتسازی:
مواد و مصالح گوناگون ماکت برای اتصال به یکدیگر نیاز به مواد مختلفی دارند که در ادامه در مورد آنها توضیح داده میشود.
چسبها یکی از ارکان مهم ماکتسازی و جهت اتصال قطعات مختلف ماکتها به یکدیگر به کار میروند. چسبها دارای انواع گوناگونی هستند که هریک برای منظوری خاص تهیه شدهاند. داشتن دانش و تجربه در زمینۀ استفاده از چسب مناسب باعث بالا رفتن کیفیت ماکتهای ساخته شده و عمر طولانیتر آنها خواهد شد. برخی از چسبها دارای تاریخ انقضای خاص هستند و پس از مدتی خاصیت خود را از دست داده و جدا میشوند. برای ساخت ماکت و انتخاب چسب مناسب، موارد مهمی بررسی میشوند. اصلیترین نکته، مواد مورد استفاده در ماکتسازی است. مسئلۀ بعدی، زمان موجود برای ساخت و در نهایت مقدار بودجۀ شما برای ساخت ماکت است. در ادامه با چسبها بیشترآشنا خواهیم شد.
همانطور که در بالا نیز ذکر شد، یکی از اصلیترین نکات در انتخاب چسب مناسب برای ساخت ماکت، موادی هستند که قصد ساخت ماکت به وسیلۀ آنها را دارید؛ برای مثال برای چسباندن قطعات فومی ماکت نباید از چسبهایی که دارای حلّالهای نفتی همچون تینر در خود هستند، استفاده کنید. این مسئله باعث آب شدن و از بین رفتن قطعات فومی ماکت شما خواهد شد. برای چسباندن کاغذهای نازک و مقوا نیز بهتر است از چسبچوب استفاده نشود زیرا آب موجود در چسبچوب باعث تورم و چروک شدن مقوای شما خواهد شد.
در ادامه با بررسی انواع چسبهای تجاری موجود در بازار، به صورت جداگانه موارد مثبت و منفی آنها را ذکر خواهیم کرد.
چسبچوب:
چسبچوب یکی از چسبهایی است که افراد در ابتدا با آن آشنا میشوند.این چسبها پایۀ طبیعی دارند و از مواد شیمیایی کمتری در آنها استفاده شده است.این مسئله در مورد کسانی که به صورت طولانی با چسبها در تماس هستند بسیار مهم است.چسبچوب به وسیلۀ آب رقیق میشود و برای چسباندن انواع چوب، چوب بالسا در ماکتسازی، انواع کاغذ و مقوا و سایر موادی که پایۀ طبیعی دارند و از چوب تهیه شدهاند، بسیار مناسب است. به دلیل استفاده از آب به عنوان حلّال در چسبچوب، این چسب در هنگام خشک شدن بخارهای سمی ایجاد نمیکند و صدمهای به فرد استفادهکننده نمیزند. چسبچوب در بستهبندیهای مختلفی همچون تیوبهای چندگرمی تا سطلهای بیست کیلویی عرضه میشود. با توجه به قیمت بالای نمونههای چسب تیوبی میتوانید چسبچوب را داخل ظرف مواد خوراکی یا ظروف مشابه دیگری که دهنهای باریک دارند، بریزید و از آن استفاده کنید. این کار باعث میشود زدن چسب بر روی قطعۀ مورد نظر به صورت دقیق و تمیز انجام شود و کیفیت نهایی ماکت بالا رود. این چسب در مجموع، مادهای ارزان برای ماکتسازی به شمار میرود.
از معایب چسبچوب میتوان به زمان نسبتاً طولانی برای خشک شدن و همچنین اثر منفی بر روی مقواهای نازک به دلیل نفوذ رطوبت و ایجاد اشکال در ماکت اشاره کرد.
چسب قطرهای و چسب یک دو سه:
چسبقطرهای و یک دو سه هر دو دارای پایۀ مشترک شیمیایی هستند با این تفاوت که چسبقطرهای تنها کمی رقیقتر از چسب یک دو سه است. از این چسب با عناوینی همچون سوپرگلو نام برده میشود. این چسبها از لحاظ چسبندگی بسیار قوی هستند و پایۀ شیمیایی دارند. از چسبهای قطرهای و یک دو سه تقریباً میتوان برای چسباندن هر قطعهای استفاده کرد.
ویژگی این چسبها سرعت بالای خشک شدن و استحکام آنها میباشد. با چسبهای یک دو سه در کنار مخزن چسب یک عدد اسپری خشککننده نیز وجود دارد که با زدن اسپری در محلی که چسب استفاده شده است، سرعت خشک شدن بسیار سریعتر میشود و در چند ثانیه چسب مورد نظر سخت میشود. البته بدون استفاده از اسپری نیز چسبهای یک دو سه سخت خواهند شد ولی نیازمند زمان بیشتری خواهد بود. وجود اسپری باعث افزایش سرعت ساخت ماکت شده و دیگر نیاز نیست برای ادامۀ ساخت ماکت مورد نظر در انتظار خشک شدن قطعۀ چسبانده شده بمانید و این نکته بسیار با اهمیت است. چسب قطرهای بر روی فوم و یونولیت (پلاستوفوم) کمی تأثیر منفی گذاشته و بهتر است استفاده نشود.
|
|
از معایب چسبهای قطرهای و یک دو سه، باید به قیمت بالا و مضر بودن آنها برای پوست و چشم انسان اشاره کرد. بخارهای حاصل از خشک شدن این چسبها و همچنین اسپری مورد استفاده، بسیار سمی بوده و باعث صدمات جدی به ناحیۀ چشم و ریههای انسان میشود. از این رو توصیه میشود در هنگام استفاده از این چسبها از ماسک استفاده کنید و در محلی که تهویۀ مناسب وجود دارد، مشغول به ساخت ماکت خود شوید.
چسب فوم:
این نوع چسب که در ایران به نامهای تجاری معروف است، نوعی چسب مایع و شفاف است که در آن از مواد حلّال فوم استفاده نشده است و باعث میشود بتوانید از آن برای چسباندن انواع قطعات فومی استفاده کنید. قدرت چسبندگی چسب فوم پایین است و مدت زمان خشک شدن آن نیز نسبتاً طولانی است. از این نوع چسب نمیتوان به صورت حرفهای در ساخت ماکت استفاده کرد؛ زیرا این چسب استحکام پایینی دارد و چندان مورد اعتماد نیست و فقط در ساخت ماکتهای اتود و اولیه یا ماکتهای بسیار سادۀ دانشجویی استفاده میشود.
چسب چندمنظوره:
این چسبها در واقع پلیمر (پلاستیک)هایی هستند که درون حلّالی قوی همچون استون یا تینر حل میشوند و پس از استعمال حلّال داخل چسب از پلیمر جدا شده و در نهایت مادهای سخت باقی میماند. از چسبهای همه کاره برای چسباندن مقوا، چوب، پارچه و سایر مواد مورد نظر در ماکتسازی استفاده میشود. این چسب همانطور که اشاره شد به دلیل وجود حلّالهای نفتی باعث خورده شدن فومها میشود. چسب همه کاره از نظر سرعتِ خشک شدن و قدرت چسبندگی متوسط است. از چسبهای همه کاره نمیتوان در ساخت ماکتهای دقیق استفاده نمود، ولی در ساخت ماکتهای مقوایی و چوبی ساده، بسیار خوب عمل میکند. باید توجه کنید که استفاده از این چسب مانند سایر چسبهای شیمیایی، نیاز به محیط با تهویۀ مناسب دارد و تماس طولانی با آن، باعث مشکلات تنفسی و مغزی خواهد شد.
چسب لولهای:
چسب لولهای نوعی چسب خمیریشکل است. این چسبها با چرخاندن قسمتی در انتهای بستهبندی، از تیوب خود خارج میشوند. این چسبها قدرت چسبندگی نسبتاً پایینی دارند و صرفاً جهت چسباندن سطوح بزرگ و کاغذ یا عکس بر روی ماکت استفاده میشوند و برای این کار بسیار مناسب هستند. (شکل 52-5)
چسبهای تفنگی یا حرارتی:
چسبهای تفنگی دارای بدنهای پلاستیکی هستند که از بالا، لولههای پلاستیکی چسب داخل آنها شده و به وسیلۀ المنت برقی داخل بدنه، این لولهها ذوب شده و از سر فلزی جلوی دستگاه خارج میشوند. این چسبها برای چسباندن انواع پلاستیکها بسیار مناسباند. از چسبهای تفنگی یا حرارتی میتوان برای چسباندن فومها نیز استفاده کرد و دیگر مشکل آب شدن فوم توسط حلّال چسبهای دیگر را نخواهید داشت. برای استفاده از این چسبها باید به برق دسترسی داشته باشید. دهنۀ خروجی فلزی دستگاه در هنگام استفاده گرم میشود و باید مراقب برخورد آن با پوست خود باشید. چسبهای حرارتی در هنگام استفاده حجم زیادی دارد و برای کارهای ظریف توصیه نمیشود.
چسب شیشهای:
این نوع نوارچسب از جنس پلاستیک مخصوصی که شفاف است، ساخته میشود. بهتر است از آن برای چسباندن موقت کاغذ و مقوا استفاده نشود زیرا به راحتی از آنها جدا نمیشود.
رزینها:
رزینها چسبهایی با پایۀ پلیمری هستند که به صورت مایع در حجمهای بسیار زیاد قابل تهیهاند و در ساخت قطعات مختلفی همچون قطعات فایبرگلاس، مجسمههای تزیینی و ماکتهای دقیق و حرفهای کاربردهای بسیاری دارند. از رزینها میتوان برای قالبگیری قطعات و ساخت ماکتهایی که به صورت سری تولید میشوند، استفاده نمود.
شیوۀ اجرای ماکت
| ردیف | نام | مشخصات فنی | تصویر |
|---|---|---|---|
| 1 | قیچی | قیچی تیغه صاف برای برشهای مستقیم و قیچی تیغه منحنی برای برشهای ظریف و سطوح منحنی به کار میرود. |
|
| 2 | کاتر | برای برش کاغذ، وسیلۀ برش (کاتر) مخصوصی وجود دارد. از مزایای این وسیله آن است که پس از اتمام تیغۀ آن میتوان تیغۀ جدیدی جایگزین آن کرد. |
|
| 3 | خط کش فلزی | این خط کش برای برشهای مستقیم بسیار مناسب است زیرا لبه آن، با وسایل برُّنده آسیب نمیبیند. |
|
| 4 | طلق پلکسی | طلقهای پلکسی با ضخامت 1 میل و 3 میل استفاده میشود. |
|
| 5 | صفحۀ زیر برش | برای صفحۀ زیر برش میتوان از صفحۀ پلاستیکی فشردۀ مخصوص یا از چوب، آلومینیوم و شیشه استفاده کرد. |
|
| 6 | چسب | از انواع چسبهای بیرنگی که زود خشک میشوند میتوان استفاده کرد. در قسمتهایی که محل چسباندن دو سطح به یکدیگر دیده نمیشود، میتوان نوار چسب معمولی به کار برد. به طورکلی چسبهای غیرحلّال آبی مناسبتر است. |
|
| 7 | مقوا | از انواع مقوا با ضخامتهای متنوع و رنگ دلخواه میتوان استفاده نمود. |
|
| 8 | ارّۀ مویی | ابزاری برای برش است. |
|
| 9 | برچسب رنگی طرحدار | از انواع برچسبهای موجود در شبرنگ فروشیها قابل تهیه میباشد. |
|
| 10 | وسایل جانبی | گونیا، خط کش مدرج، مداد پاککن، پرگار، پرگار گردبُر، مداد، سنباده با درجات زبری متفاوت و وسایل دیگری که در کارهای مقوایی وکاغذی، مورد نیاز است. |
- ساخت مبلمان فضاهای داخلی
مراحل ساخت یخچال افقی و روباز
|
|
|
|
|
|
|
|
مراحل ساخت قفسههای عرضۀ میوه (یخچال ایستادۀ روباز)
|
|
|
|
|
|
مراحل ساخت یخچال ایستاده برای نگهداری گوشت (مرغ، ماهی و...)
|
|
|
|
|
|
فعالیت (صفحه 211 کتاب درسی)
بخشهایی از پروژۀ خود را انتخاب و پس از مشخص کردن مقیاس ساخت آن، با استفاده از مواد و مصالح مناسب آن را بسازید.
- ساخت عناصر داخلی فضا (کف و دیوار)
|
|
|
|
فعالیت (صفحه 212 کتاب درسی)
مرحلۀ ساخت عناصر داخلی فضا و اتصال آنها به یکدیگر را با توجه به مراحلی که ارائه شد، برای پروژۀ خود انجام دهید.
- مراحل ساخت دیوارهای خارجی و نمای ساختمان
ساخت نمای ساختمان
|
|
|
|
- مراحل ساخت سقف ساختمان
|
|
|
|
لازم به یادآوری است اجرای سقف به شیوههای دیگر از جمله به صورت شیروانی و... نیز با توجه به طرح هنرجویان مقدور خواهد بود.
ساخت ورودی پارکینگ
- مراحل ساخت کفسازی حیاط
- مراحل ساخت پلهها
|
|
|
- مراحل ساخت رامپ
|
|
- ساخت پایه و صفحۀ زیر ماکت
با توجه به مقیاس ماکت به منظور نگهداری بهتر و نمایش مناسبتر ماکت برای آن پایهای ساخته میشود. در اینجا پایهای به شکل مکعب به ارتفاع 7 سانتیمتر سطحی بزرگتر از حجم کلی ماکت (حدود 2 تا 5 سانتیمتر) ساخته شده است و در پایان ماکت بر روی آن قرار میگیرد.
|
|
|
فعالیت (صفحه 220 کتاب درسی)
در پروژهای که بخشهایی از آن ساخته شده است، رامپ و پلهها در بخشهای خارجی آن قرار گرفتهاند، ضمن توجه به آموزش مراحل ساخت آن، دقت کنید که میتوانید از نحوۀ ساخت این اجزا در فضاهای داخلی نیز استفاده کنید.
- مراحل ساخت گلدانها (فلاور باکس) و درختچههای تزیینی
|
|
|
|
|
|
